Byliny ogrodowe – podział roślin

Rabata bylinowa

Byliny ogrodowe- podział roślin

Byliny to rośliny wieloletnie.

Różnorodność gatunków i odmian bylin jest ogromna. Dla pasjonatów ogrodnictwa, stwarza to  możliwość wyboru dla siebie odpowiednich roślin z  tej kategorii.

Zdecydowana większość bylin  jest bardzo łatwa w uprawie. Cecha ta ma ogromne znaczenie zwłaszcza dla początkujących ogrodników. Sukcesy w uprawie są bowiem bodźcem  do dalszego poznawania i wprowadzania różnych odmian tych roślin w ogrodzie. Aby byliny stały się roślinami „bezproblemowymi” trzeba poznać ich podział.

  1. Byliny długowieczne i krótko żyjące

Przykładem bylin długowiecznych są np. liliowce, płomyki wiechowate, funkie, astry.  Rekordowo długo na jednym stanowisku potrafią żyć piwonie. Mogą przetrwać  nawet do 50 lat!

Długość życia bylin jest różna. Wiąże się to z cechą gatunkową jak i z warunkami siedliskowymi.  Byliny  muszą przed posadzeniem mieć dobrze wybrane stanowisko i rodzaj podłoża. Dobrze jest znać warunki naturalnego występowania roślin. I tak np. popularna w naszych ogrodach juka karolińska występuje w naturze   na terenach pustynnych. Stanowisko zacienione, podmokłe skróci jej żywot. Nie będzie w naszym ogrodzie rośliną długowieczną. Szybko zginie.

Byliny krótkowieczne – zamierają już po trzech-czterech latach, np. łubiny, orliki, ostróżki czy naparstnice, ale ponieważ łatwo się rozsiewają,  to zastępowane są przez nowe rośliny. Dobrym sposobem na przedłużanie trwałości tych bylin jest przycinanie ich po kwitnieniu tuż przy samej ziemi.

  1. Byliny zimujące i niezimujące w gruncie

Byliny niezimujące w gruncie, to rośliny  które należy wykopać przed nastanie mrozów.  W przeciwnym razie  ulegną wymarznięciu i zniszczeniu. Organy przetrwalnikowe (bulwy, kłącza,cebule) tych roślin wykopuje się  na przełomie września/października. Wykopane części podziemne przechowuje się zgodnie z warunkami im odpowiadającymi. Najczęściej  umieszcza się je w podłożu z piasku, torfu, trocin lub  w ziemi ogrodowej. W pomieszczeniu gdzie są przechowywane temperatura powinna utrzymywać się  w granicach 3-5 st. Byliny wrażliwe na niskie temperatury  sadzi się w końcu kwietnia lub na początku maja do gruntu albo dopiero po wiosennych przymrozkach ( po zimnej Zośce) na miejsca stałe. Do bylin niezimujących  w gruncie zaliczamy: begonię bulwiastą, paciorecznik ogrodowy, dalię ogrodową, krokosomię ogrodową, mieczyk ogrodowy, galtonię białawą, tygrysówkę pawią.

Byliny zimujące to większość bylin ogrodowych. Tracą co roku część nadziemną i zimują na tym samym stanowisku, pozostawiając pod powierzchnią gleby organ podziemny z pąkami.

  1. Byliny różniące się  budową części podziemnej

Wśród bylin  wyróżnia się rośliny o różnej budowie części podziemnej:

  • byliny korzeniowe – korzenie mogą mieć różny system budowy np. palowy- jeden długi, podobny do marchewi (mikołajek, serduszka okazała) lub wiązkowy -dużo małych korzonków (kuklik, żurawka).
  • byliny rozłogowe – (dąbrówka rozłogowa)
  • byliny kłączowe – (konwalia majowa, bergenia, kosaciec),
  • byliny bulwiaste – (dalia, pustynnik, liliowiec),
  • byliny cebulowe – a/ rosnące kilka sezonów w jednym miejscu( czosnki ozdobne, cebulice), b/ wykopywane wiosną po przekwitnięciu (tulipany, narcyzy, hiacynty)
  1. Byliny zimozielone i odnawialne wiosną

Byliny zimozielone – zachowują zielone liście przez cały rok (runianka japońska, barwinek, bergenia, gęsiówka macedońska)

Byliny odnawialne – tracą części naziemne na okres zimy i przechodzą w stan spoczynku, by wiosną się odnowić (funkie, tojeść kropkowana, rozchodnik okazały)

  1. Byliny różniące się wzrostem

Wśród tej grupy roślin są zarówno bardzo niskie jak i osiągające duży wzrost.

Byliny zadarniające – to rośliny niskie, do 30 cm wysokości. Rozrastając się tworzą kobierce. Wiele z nich wykorzystywana jest  do obsadzania miejsc trudnych. Są niejednokrotnie alternatywą dla trawników. Najprostszym sposobem ich rozmnażania jest podział karp (barwinek, runianka japońska, macierzanka, bodziszek korzeniasty).

Byliny wzniesione – to rośliny często mające budowę kępiastą, osiągające ponad metr wysokości(ostróżka, płomyk wiechowaty, słonecznik szorstki, jeżówka, rudbekia).

  1. Byliny różniące się wymaganiami siedliskowymi

Wśród bylin występują różnice dotyczące wymogów rodzajów podłoża-zarówno struktury jak i odczynu – nawożenia, zapotrzebowania na wodę i ilość dochodzącego światła.

Byliny do miejsc suchych, zacienionych: np. pod drzewami – przylaszczka pospolita, kokoryczka wielokwiatowa, jasnota plamista barwinek pospolity. Ten ostatni równie dobrze rośnie w miejscu  wilgotnym i zacienionym.

Byliny do miejsc wilgotnych i zacienionych: to idealne warunki dla np. paproci, parzydła leśnego, host, języczek, pragni syberyjskiej.

Byliny do miejsc suchych i nasłonecznionych: np. przegorzan, goździk, liatra, szałwia, przetacznik, macierzanka.

Byliny do miejsc wilgotnych i słonecznych lub lekko zacienionych: pysznogłówka, tojeść kropkowana, liliowiec, piwonia,

Warunkiem rozwoju i kwitnienia wielu bylin jest równie ważny odczyn pH gleby. Art. Określenie stopnia kwasowości gleby

Byliny na gleby  lekko wapienne – np. ciemiernik biały, dyptam jesionolistny, zawilec wielkokwiatowy macierzanka, mokrzyca trawolistna, tojad smukły, cymbalaria murowa.

Byliny na gleby lekko kwaśne – większość roślin najlepiej rośnie w glebie o odczynie lekko kwaśnym. Taki odczyn odpowiedni jest np. dla piwonii, naparstnicy, łubinu, płomyka wiechowatego.

Wymogi siedliskowe bylin dzielą je dodatkowo na:

Byliny odporne na niskie temperatury – bez problemu zimują w gruncie (rozchodnik okazały, przywrotnik ostroklapowy, wiesiołek) nie wymagają ściółkowania na okres mroźnych miesięcy.

Byliny mniej odporne na niskie temperatury – wymagają na okres zimy dodatkowego zabezpieczenia np. trytomy, należy je okryć np. warstwą liści, stroiszem, trocinami, słomianymi matami.

Byliny różnią się także sposobem nawożenia i nawadniania.

Są takie, które wymagają aby ziemia była stale lekko wilgotna, szybko reagują na brak wody np. hosty, języczka pomarańczowa. Z kolei rośliny takie jak   kocimiętka, rozchodnik okazały dobrze sobie radzą z dłuższymi przerwami w nawadnianiu.

W nawożeniu także występują różnice. Jest ono uzależnione od wzrostu oraz kwitnienia roślin. Byliny wysokie, bujnie kwitnące, takie  jak płomyki wiechowate, ostróżki, zasila się na wiosnę i  ponownie lekko, w trakcie kwitnienia. Rogownica kutnerowata, mikołajek płaskolistny to z kolei przykłady roślin dających sobie świetnie radę w glebie jałowej.

Znając podział bylin to pierwszy krok do zapewnienia im odpowiednich warunków rozwoju. Dzięki nim będą  się rozrastać i cieszyć nas przez wiele lat, kwitnąc co roku.

Dodaj komentarz