Określenie stopnia kwasowości gleby – pH

Fot.: Różanecznik – roślina kwasolubna

Określenie stopnia kwasowości gleby – pH

Zakładając ogród często mamy zaplanowane jakie rośliny posadzimy. Wiemy też, że ziemia  musi być żyzna, dobrze przygotowana; bez zanieczyszczeń , chwastów. Zapominamy jednak o bardzo ważnym elemencie jakim jest sprawdzenie odczynu pH gleby.

Znajomość odczynu gleby ma znaczenie dla roślin, które chcemy uprawiać w ogródku. Wiele roślin nie będzie w stanie rosnąć na glebach kwaśnych (począwszy od problemów z utrzymaniem trawnika) i na odwrót, w  glebach zasadowych  nie uda się uprawa np. hortensji i magnolii ( pH  5,0-6,0) oraz  azalii, borówki, golterii, kalmii, pierisy, różaneczników, wrzosów, wrzośców. (pH 4,0-5,5)

 Dlatego trzeba poznać  jakimi warunkami dysponujemy w naszym ogrodzie i w razie konieczności zmienić pH, zanim posadzimy rośliny.

Wartość pH (pondus Hydrogenii) to rodzaj miary stopnia kwasowości danego roztworu. Im bardziej roztwór jest kwaśny, tym mniejsza jest jego wartość pH. Wartość pH może wynosić od 0 do 14.

Odczyn gleby mierzy się za pomocą skali pH. Przyjęto określać przedziały kwasowości gleb następująco:
– gleby silnie kwaśne do 4,5 pH
– gleby kwaśne 4,6 – 5,5 pH
– gleby lekko kwaśne 5,6 – 6,5 pH
– gleby obojętne 6,6 – 7,2 pH
– gleby zasadowe od 7,2 pH

Do pomiarów możemy użyć  mierników, które są dostępne  w centrach ogrodniczych.  Dzięki nim zastosujemy  tzw. metodę kolometryczną. Mogą to być próbówki zawierające specjalny roztwór lub zwykłe papierki lakmusowe, które po zetknięciu z glebą zmieniają kolor. Wynik należy porównać ze  wskaźnikiem dołączonym do opakowania.

Drugą  metodą jest  użycie mierników elektrycznych;  tzw. metoda potencjometryczna. Zależnie od modelu miernika wystarczy  przyłożyć końcówkę z czujnikiem do ziemi i odczytać wynik na wyświetlaczu lub też zmieszać niewielką ilość ziemi z wodą destylowaną i w tak przygotowanej mieszance umieścić końcówkę miernika, odczytać wynik.

Możemy wykorzystać do pomiaru również środki które mamy w domu; tzw. „metoda domowa”. Sposób wykonania jest następujący:

     – do naczynia nałożyć trochę ziemi z ogródka( najlepiej próbki z kilku miejsc i wszystkie wymieszać razem) polać ją niewielką ilością  octu. Jeżeli  mieszanka zacznie syczeć, burzyć się , to oznacza, że mamy ziemię o odczynie zasadowym.

   – do naczynia nałożyć trochę ziemi z ogródka, ( najlepiej próbki z kilku miejsc i wszystkie wymieszać razem) i nasypać trochę sody oczyszczonej – jeżeli na powierzchni zaczną pojawiać się bąbelki, to znaczy że gleba jest kwaśna.

W przypadku gdy nie występowała reakcja po żadnym z zastosowanych środków to znaczy, że ziemia ma odczyn neutralny.

Nie należy pobierać próbek ziemi świeżo nawożonej, wapnowanej, kompostowanej – próba będzie zafałszowana.

Kolejną metodą- jest metoda obserwacji.

 Na glebach kwaśnych rosną: skrzyp polny, szczaw polny, wrzos zwyczajny, koniczyna polna, fiołek trójbarwny, szczaw, borówka, rumian polny, czerwiec roczny, mech torfowiec, pięciornik srebrny, sporek polny,

Na glebach zasadowych lub obojętnych rosną: czyściec roczny, gorczyca polna, mak polny, babka zwyczajna, pokrzywa żegawka, podbiał pospolity, szałwia łąkowa, blekot pospolity, cykoria podróżnik, groszek bulwiasty, miłek wiosenny, pierwiosnek lekarski .

W przypadku gdy okaże się, że odczyn pH jest za wysoki (zasadowy), można go obniżyć. Przed posadzeniem rośliny, do wykopanej ziemi z dołków  dodajemy kwaśny torf  w proporcji 1:1 i mieszamy. Tak przygotowana ziemią zasypujemy sadzone  rośliny.

Natomiast gdy  ziemia jest zbyt kwaśna i chcemy podwyższyć odczyn pH, należy ją wapnować. Można to zrobić używając nawozów wapniowych, wapna rolniczego lub kredy mielonej. (Czytaj: Art. Wapnowanie gleby).

 Większość roślin uprawianych w ogrodach najlepiej rośnie w glebie o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym (pH 6,0-7,0). W takiej glebie rozwijają się pożyteczne mikroorganizmy, a składniki mineralne są łatwo dostępne dla korzeni roślin. Dżdżownice i drobnoustroje przekształcają azot w formę z której rośliny mogą korzystać. Rośliny w glebie o takim odczynie rosną najlepiej, ponieważ potrafią wykorzystać wszystkie zawarte w niej składniki odżywcze.

Odczyn pH ma wpływ na rozwój i zdrowotność roślin. Często można zauważyć, niewybarwienie miedzy nerwami liści. Ogrodnicy wiedzą, że to brak żelaza może być jednym z czynników takiego stanu. Nie świadczy to jednak o braku tego pierwiastka w glebie, ale o nieodpowiednim pH  dla danej rośliny, która nie może tym samych go (Fe)pobierać.

Kontrola optymalnego odczynu pH gleby zapewnia roślinom korzystne warunki pobierania składników pokarmowych, wzrostu korzeni i ogólnego rozwoju roślin. Jednym z niebezpieczeństw, jakie stwarza zaniedbanie poziomu pH, jest chloroza.

Pomiary pH  należy wykonywać corocznie. W razie zmian i niewłaściwego odczynu w stosunku do roślin które uprawiamy, należy dokonać właściwej interwencji.

Przeczytaj również artykuł: Wapnowanie gleby

{gallery}/art/ogolne/6_ph_gleby/{/gallery} 

Jeden komentarz w “Określenie stopnia kwasowości gleby – pH

  1. Pingback: Dobór roślin przy projektowaniu ogrodu – cz.3 | Ogródek.pl

Dodaj komentarz