Narcyz – Narcissus

narcyz-narcissus

Narcyzy to  jedne z najpopularniejszych kwiatów cebulowych kojarzące się z babcinym ogródkiem, wiosną  i Wielkanocą. Z równym powodzeniem rosną na rabatach jak i w doniczkach. Stosowane są  jako kwiat cięty.

Nazwa tych roślin pochodzi od greckiego słowa narkao- usypiam. Cechą wielu gatunków tych kwiatów jest bowiem bardzo intensywny, odurzający zapach.

Narcyzy należą do rodziny roślin amarylkowatych.

Rodzaj Narcissus obejmuje ok. 40 gatunków i odmian dochodzących do 10 tys. Różnią się one kształtem, wielkością, barwą i wypełnieniem kwiatów.

Biorąc pod uwagę m.in. budowę kwiatów podzielono narcyzy na grupy: trąbkowe (błędnie nazywanych żonkilami), wielkoprzykoronkowe, drobnoprzykoronkowe, pełne, mieszańce triandrus, mieszańce cyclamineus, mieszańce tazetta, mieszańce jonquilla, mieszańce poeticus, mieszańce o rozszczepionym przykoronku. Pozostałe grupy obejmują tzw. narcyzy botaniczne, gatunki, formy i odmiany naturalne narcyzów dziko rosnących.

Narcyzy mogą osiągnąć wysokość od 15 do 50 cm. Kwiat  narcyza rozwija się w stosunku do łodygi pod katem prostym. Charakteryzuje się sześcioma płatkami, które zawsze są białe lub żółte oraz dodatkową rurką tzw. przykoronkiem, powstałym z rozrośniętych nitek pręcików. Przykoronek  w zależności od odmiany, gatunku może wyróżniać się kontrastowym wybarwieniem –czerwonym, różowym, pomarańczowym.

Inaczej jest w przypadku przykoronka narcyza z gatunku (Narcissus jonquilla L.) narcyz żonkil – gdzie zarówno kwiat jak i przykoronek są żółte, przy czym przykoronek jest  krótszy od płaskich listków okwiatu (słowo jonquille – żonkil, żółty narcyz).

Narcyzy kwitną w marcu i kwietniu, dlatego  należy ich uprawę rozpocząć w roku poprzedzającym. Do dobrego ukorzenienia potrzebują gleby ciepłej i dłuższego – niż inne cebulowe – czasu. Dlatego najbardziej odpowiednim terminem sadzenia jest sierpień- wrzesień. W przypadku późniejszego sadzenia może dochodzić do ich wymarzania (nie zdążą się ukorzenić).

Głębokość sadzenia  uzależniona jest od wielkości cebulek oraz gleby. Na ogół przyjmuje się zasadę sadzenia cebulowych, czyli  trzykrotnej wysokości cebulki mierzonej od podstawy do wierzchołka (wyjątkiem jest, np. lilia biała, nerina). Narcyzy sadzimy na glebach lekkich  głębiej niż na glebach zwięzłych, w miejscach słonecznych lub lekko ocienionych. W zależności od strefy klimatycznej można je okryć  na zimę korą. Narcyzy mogą rosnąć na tym samym miejscu przez kilka lat, dlatego należy zachować 10-15 centymetrowe odstępy między cebulami aby rozmnażające się cebulki przybyszowe miały miejsce do rozwoju. Jedynie narcyzy z grupy wielkoprzykoronkowych i trąbkowych należy przesadzać na nowe stanowiska co 2–3 lata. Wykopując je co kilka lat, w czerwcu lub początku lipca nie wolno siłą odrywać małych cebulek. Uszkodzone, mogą później chorować lub wyginąć. Rozdzielanie cebulek przybyszowych wykonujemy wtedy, gdy widać tylko lekkie połączenie z cebulą mateczną.

Sadząc narcyzy pamiętajmy, że najefektowniej wyglądają  posadzone w grupie zarówno na rabacie jak i na trawniku. Do sadzenia na trawniku można wykorzystać odmianę ‘Tete a tete’  ze względu na jej niewielką (15cm) wysokość.

Narcyzy dobrze wyglądają w sąsiedztwie innych cebulowych: szafirków, tulipanów, hiacyntów lub pierwiosnków. Rośliny nawozimy wiosną, dobrze przerobionym kompostem lub nawozem wieloskładnikowym zgodnie z zalecanymi dawkami.

Po przekwitnięciu w dalszym ciągu narcyzy pielęgnujemy. Podlewamy, usuwamy ewentualne chwasty z rabat. Nie wolno ścinać im liści  do momentu ich całkowitego zżółknięcia, ponieważ to właśnie z nich  pobierane są  substancje odżywcze gwarantujące rozwój cebul. Mając narcyzy w trawniku trzeba zaczekać z koszeniem do czasu gdy i tutaj  liście zżółkną.

Narcyzy hodowane w doniczkach, po przekwitnięciu można dalej uprawiać w gruncie. Cebule należy wyjąć z pojemników, przesuszyć  i w odpowiednim czasie zakopać. Zakwitną  przyszłą wiosną.

W moim ogródku wszystkie narcyzy mam właśnie z „odzysku” z tych doniczkowych.

Inwestując w zakup cebul narcyzów ważne jest to, że nie smakują gryzoniom, nawet karczownikom i z tego tytułu nie poniesiemy strat.

Ale niestety, w przypadku gdy  wiosną  liście szybko żółkną  a pędy się nie pokazują, cebule narcyzów mogą być  uszkadzane przez  pobzygę cebularza  zwaną narcyzówką – (Merodon equestris) lub udnice cebulówkę (Eumerus strigatus). Larwy żyją wewnątrz cebul wyjadając ich wnętrze. Zaatakowane cebule wykopujemy i palimy. Aby uniknąć ewentualnych  szkód można przed sadzeniem zastosować środki chemiczne, np. Diazol 500 EW. Można również zarówno przed sadzeniem jak i po wykopaniu cebul moczyć  je przez 0,5 godz. w 0,1% roztworze preparatu „Actellic 500 EC” Po zabiegu, zanim przystąpimy do  jesiennego sadzenia, cebule przechowujemy w przewiewnym miejscu.

Przeciwko udnicy cebulówce możemy -zaczynając od maja- opryskiwać lub podlewać ziemię wokół roślin 2-3 razy co 14 dni Basudinem 25 EC – 0,15% lub Diazinonem 25 EC – 0,15%. Przy podlewaniu wykorzystać  2,5 l cieczy użytkowej/10m rzędu.

Rośliny mogą być też porażone przez choroby grzybowe, które uszkadzają całą roślinę. Liście wtedy pokrywają się czerwonobrunatnym nalotem, pędy stają się łamliwe i kruche. Takiej rośliny włącznie z cebulą także należy szybko się pozbyć. Zapobiegawczo można stosować środki p/grzybicze, które są dostępne na rynku.

Ścinając kwiaty do wazonów  pamiętajmy aby nie mieszać ich z innymi. Łodygi  ściętych narcyzów wydzielają śluz, który jest szkodliwy dla innych gatunków, przyśpieszając ich więdnięcie. Jeżeli jednak chcemy skomponować bukiet wiosenny wielogatunkowy wystarczy narcyzy ściąć dzień wcześniej. Cały sok z nich się wydzieli, wystarczy zmienić wodę przed dodaniem innych roślin i bukiet jest bezpieczny.

Uwaga! Wymienne stosowanie narcyz – żonkil do wszystkich narcyzów jest błędem. Żonkil to żółty narcyz z żółtym, przykoronkiem.

Jeden komentarz w “Narcyz – Narcissus

  1. Pingback: Jesienne sadzenie roślin cebulowych kwitnących wiosną | Ogródek.pl

Dodaj komentarz